loader
romphirenamenca@t-com.me +382 68 189 215
Choose Language

Pregled Sadržaja

Obilježavanje 5. Novembra, Međunarodnog dana romskog jezika

Serdjan Baftijari 0 comments 04.11.2019

Međunarodni dan romskog jezika prvi je put obilježen 5. novembra 2009. godine u Zagrebu na inicijativu Udruge za promicanje obrazovanja Roma u RH ˝Kali Sara˝.

Na isti datum 2009. godine održan je prvi Simpozij o romskom jeziku i tom prilikom su učesnici iz cijelog svijeta donijeli POVELJU i DEKLARACIJU. Simpozij povodom Svjetskog dana romskog jezika koju su potpisali svi učesnici među kojima su bili i predstavnici Međunarodne unije Roma (IRU).

Ovom Poveljom u čijoj su izradi učestvovali 260 istaknuta predstavnika romske i neromske zajednice, pozvana je cjelokupna svjetska javnost da se uključi u inicijativu popularizacije romskog jezika, očuvanju kulturnog i nacionalnog identiteta, obrazovanju i opismenjavanju Roma te boljem međusobnom razumijevanju svih ljudi. Istovremeno, ovom Deklaracijom su pozvali sve države da omoguće Romima, kao i romskom jeziku jednak položaj s ostalim jezicima manjina u njihovim zemljama te su donešeni sljedeći zaključci:

1. Da se 5. novembar obilježava kao Međunarodni dan romskog jezika u svim zemljama u kojima žive Romi;

2. Da potpišu, ratifikuju i implementiraju Evropsku Povelju o regionalnim i manjinskim jezicima, uključujući i romski jezik sa svrhom pružanja podrške, posebno na području obrazovanja na materinjem jeziku, predstavljanja romskog jezika javnosti kao jezika koji ispunjava sve zahtjeve modernog evropskog jezika, ali i načina izražavanja tradicije i kulture romskog naroda;

3. Da omoguće upotrebu romskog jezika uz primjenu izražajnih stilskih sredstava koja govore o bogatstvu romskog jezika, kao i upotrebu govornog jezika iz svakodnevne komunikacije u razmjeni umjetničkog stvaralaštva, pisanju za štampane medije, radio i televiziju;

4. Da podrže razmatranje, analizu i izučavanje romskog jezika i kulture na akademskoj razini, stvaranjem katedri na univerzitetima te prenošenje posebnosti romskog jezika i kulture putem kurseva, edukacijskih seminara, prijevoda, antologija, izložbi, književnih djela i dr.

Opšta Skupština UNESCO-a je 7. novembra 2015. godine prihvatila 5. Novembar kao Međunarodni dan romskog jezika.

Odlukom regionalne stručne komisije za standardizaciju romskog jezika, zvanični naziv za romski jezik je Romani Čhib. Pismo je latinično i sastoji se od 36 slova.

Prošle godine povodom obilježavanja 5. Novembra, Međunarodnog dana romskog jezika NVO Romska organizacija mladih „Koračajte sa nama – Phiren Amenca“ uz podršku Centra za očuvanje i razvoj kulture manjina Crne Gore (CEKUM) je organizovala javno predavanje na Pravnom fakultetu u Podgorici na temu romskog jezika koje je održao Dr. sc. Ljatif Demir, profesor na Filozofskom fakultetu u Zagrebu, Odsjek za Indologiju i dalekoistočne studije, Sveučilište u Zagrebu. Ovo je bila jedina aktivnost koja je organizovana povodom ovog značajnog datuma za romsku zajednicu na nivou Crne Gore. Raduje nas da će ove godine ovaj datum biti obilježen organizovajem Regionalne konferencije od strane Ministarstva za ljudska i manjinska prava, Ministarstva prosvjete i CEKUM-a.

Ovom prilikom Romska organizacija mladih „Koračajte sa nama – Phiren Amenca“ svim pripadnicima romske zajednice čestita Međunarodni dan romskog jezika riječima:

BAXTALO O ĐIVE E RROMANE ĆHIBAKO SA E ROMENĐE - SREĆAN DAN ROMSKOG JEZIKA SVIM ROMKINJAMA I ROMIMA


Partneri

...